Russya Today er grein sem segir frá lífi þjóðflokks sem lifði forðum austast í Síberíu og sem náði að herja á þá sem bjuggu handan Beringssundsins.

Seint á 17. öld og fram á þá átjándu, á sífrera Evrasíu, horfðu Chukchi á ókunnuga menn nálgast yfir túndruna. Hávaxnir, skeggjaðir, með skyldi og járnhjálma, virtust mennirnir vera sem úr goðsögn. „Þeir voru með skegghár eins og rostungar, járnaugu og spjót svo breið að þau gátu lokað fyrir sólina,“ eða þannig lýstu öldungar Chukchi því seinna.

Þetta voru rússneskir kósakkar – framherjar sem keisarinn sendi til að innheimta skatt og þrýsta landamærum heimsveldisins lengra austur. Í áratugi höfðu þeir vaðið yfir Síberíu og mætt lítilli mótspyrnu og lagt undir sig hvern frumbyggjahópinn á fætur öðrum og þeir trúðu því að þeir væru óstöðvandi.

En að því kom að þeir hittu þeir fólk sem vildi ekki gefast upp. Hirðingja sem voru, sjálfstæðir og hertir af landslaginu sem þeir bjuggu á og þar sem lífsbaráttan byggðist á daglegri baráttu ættbálk sem gafst aldrei upp. Árekstrar þessara tveggja ólíku þjóðflokka urðu að upphafi einna lengstu og blóðugustu átaka í sögu útþenslu Rússlands til austurs.

Hverjir voru þessir Chukchiar sem hertir voru af lífinu á túndrunni?

Chukchiarnir voru fáir – kannski ekki fleiri en 15.000 á þessum tíma – en lifnaðarhættir þeirra höfðu gert það að verkum að næstum ómögulegt var að yfirbuga þá. Í árþúsundir höfðu þeir reikað um vindbarinn Chukchi-skagann, heim grimmra vetra, stuttra sumra og nær endalausrar túndru. Hitinn gat farið niður í -40°C á veturna og á sumrin breytti moskítóflugnasvermur lífinu í kvöl. Að lifa af á slíkum stað var daglegt stöðug barátta.

Þeir bjuggu í litlum, mjög hreyfanlegum búðum og fluttu sig með hreindýrahjörðum sínum tvisvar á ári. Hver hópur hafði sinn leiðtoga og það var ekkert miðlægt yfirvald – enginn einn höfðingi sem gat samið, eða gefist upp. Pólitísk sundrung þeirra gerði utanaðkomandi aðilum nánast ómögulegt að gera varanlega samninga við þá.

Chukchi samfélagið snerist um tvennt: Hjarðirnar sem héldu þeim uppi og sjónum sem lá að löndum þeirra. Ættbálkar inn til landsins voru hreindýrahirðar; strandhópar, sem Rússar kölluðu „fóta-Chukchi“ og sem veiddu m.a. hvali. Híbýlin spegluðu líf þeirra: Kofar sem grafnir voru að hálfu í jörðu, styrktir með rostungsbeinum á veturna og samanbrjótanlegir, keilulaga bústaðir til að vera í á sumrin.

Lífið á túndrunni snerist ekki bara um úthald – það snerist líka um styrk og yfirráð. Chukchi höfðu orð á sér fyrir að gera áhlaup á nágrannaþjóðirnar og þar á meðal Koryaks, Yukaghirs og jafnvel eskimóahópa sem þeir herjuðu á yfir Beringssundið. Nokkrir hópar þeirra gátu tekið höndum saman og ráðist fyrirvaralaust á granna sína og horfið að því loknu inn á túndruna, með feng sinn sem m.a. voru hreindýr og vistir.

Frá barnæsku voru Chukchi strákar og stúlkur þjálfuð fyrir erfiðleika lífsins. Þau voru látin hlaupa langar vegalengdir með þungar byrðar, og venjast því að vera svöng dögum saman, sofa lítið og allt var þetta hluti af uppeldi þeirra. Þeir urðu góðar bogaskyttur, þurftu að læra að fara með spjót og að berjast. Brynjur voru smíðaðar úr beinum, horni eða leðri og þau þjálfuðust upp í að gera hið óvænta, að ráðast á og berja frá sér á nóttunni og hverfa síðan út í óbyggðirnar áður en óvinirnir gátu snúist til varnar.