Í Bændablaðinu birtist fyrir nokkur grein eftir Pál Gunnar Pálsson forstjóra Samkeppniseftirlitsins, undir yfirskriftinni sem hér má sjá.

Tilefnið var að: ,,Rétt fyrir páska voru samþykktar á Alþingi breytingar á búvörulögum sem heimila kjötafurðastöðvum að hafa með sér samráð sem ólögmætt er í öðrum atvinnugreinum”, eins og segir í greininni. 

Um var að ræða umdeild lög sem samþykkt voru á Alþingi skömmu fyrir þinglok í alkunnu upplausnarástandi sem þar ríkti, eftir að ríkisstjórnin var stokkuð upp, sem var eftir að forsætisráðherrann, sú sem verið hafði, gafst upp á þingmennsku og hlutverki sínu sem ráðherra og sá sér færi á öðru og rólegra starfi suður á Álftanesi. 

Sameining afurðastöðva sú sem þá var heimiluð, þrengir að neytendum og bændum þó með mismunandi hætti sé. Bændurnir geta síður valið sér fyrirtæki til að leggja inn hjá en neytendurnir geta ekki lengur valið sér vöru eftir merki sem þeir hafa vanist og telja sig geta treyst. 

Eða eins og segir í greininni: ,,kjötafurðastöðvum nú heimilað að sameinast, án þeirra takmarkana og aðhalds sem samkeppnislög kveða á um. Af þessum breytingum leiðir m.a. að kjötafurðastöðvum er veitt sjálfdæmi um verðlagningu afurða frá bændum. Ekki er kveðið á um að annars konar aðhald komi í staðinn fyrir það aðhald samkeppnislaga sem í burtu var tekið.” 

Nýju lögin gefa sem sagt afurðastöðvunum nýtt og betra tækifæri til að ráðskast með bændur og að verðleggja vöruna til neytenda. 

Frjálsi samkeppnisdansinn birtist okkur hér í nýrri mynd, samþykktur af þingmönnum, sem sumir hafa borið sig illa og hafa lýst því að þeir hafi verið blekktir og/eða að þeim hafi sést yfir. 

Öllum getur yfirsést, en öllu má nú ofgera, því við verðum að getað treyst því að þingmenn greiði málum ekki atkvæði sitt, nema að vel athuguðu máli og þar stendur hnífurinn í vorri kú! 

Það er nefnilega hægt að blekkja þingmenn ef vilji stendur til og engin ástæða er til að ætla annað en að svo hafi verið í þessu tilfelli sem stundum áður. Tilgangurinn helgar meðalið og mál eru stundum keyrð í gegnum þingið með þeim hraða að þingmenn hafa ekki tækifæri til að kynna sér hvað er um að ræða. 

Og þá eiga þeir vitanlega ekki að greiða þingmálum atkvæði sitt og geri þeir það, verður samviskan slæm eins og sést hefur en í þingmálum gildir ekki reglan, að vera vitur eftir á. Skaðinn er orðinn og verður ekki með auðveldu móti tekinn til baka.

Í grein forstjórans segir varðandi stöðu bænda: ,,Atvinnuveganefnd Alþingis fór hins vegar þveröfuga leið þegar hún breytti frumvarpinu. Í stað þess að undanþágurnar styrktu stöðu bænda gagnvart viðsemjendum sínum, styrkja þær nú stöðu kjötafurðastöðva gagnvart m.a. bændum, enda eru fæstar starfandi afurðastöðvar í meirihlutaeigu bænda.” 

Og síðar: 

,,Á þessu stigi er þó ljóst að undanþágurnar skapa kjötafurðastöðvum fullt svigrúm til að loka sláturhúsum og eyða þannig samkeppni. Hvatar einstakra sláturhúsa til að leiða verðhækkanir til bænda munu því veikjast eða hverfa. Afurðastöðvunum er einnig heimilt að skipta með sér verkum og gera í því sambandi samninga um að skipta á milli sín framlegð af starfsemi sinni. 

Í þessum heimildum felst í reynd að þeim er veitt sjálfdæmi um að ákveða í sameiningu verð á kjöti frá bændum, enda geta þær búið svo um hnútana að bændur hafi enga valkosti. Á þetta við um ýmsa þætti verðlagningar, þar á meðal verð í heimtöku.” 

Af þessu má sjá að þingmenn hefðu þurft að vera betur á verði, þ.e.a.s. þeir þingmenn sem standa vildu í ístaðinu gagnvart tilburðum af þessu tagi.. 

Greinina sem hér er vitnað til, má nálgast á tenglinum sem er í upphafi þessa pistils.